بهگزارش اکو رسانه ، به نقل از خبرنگار ایلنا، رطوبت صعودی بر دیوارهها، کفپوش و حتی گنبدهای تاریخی «نظامالملک» و «تاجالملک» سلامت کهنترین مسجد جهانی ایران را بهخطر انداخته و وجود ترکهای آشکار نیز، یکی دیگر از چالشهای اساسی در این مسجد هزار ساله است. هر چند که براساس گفتههای مسئولان میراثفرهنگی استان اصفهان، تا این لحظه هیچگونه تَرک در گنبدخانه این مشاهده نشده، اما وجود ترکهای آشکار در شبستان ضلع غربی گنبدخانه کاملا محسوس و آشکار است.
«سید روحالله سیدالعسگری» معاون میراثفرهنگی استان اصفهان در گفت و گو با خبرنگار ایلنا، در رابطه با آخرین وضعیت و اقدامات صورت گرفته در مسجد جامع عتیق اصفهان اعلام کرد: در دهههای گذشته در محدوده مسجد جامع عتیق، سطح کوچه گنبدخانه نظامالملک نزدیک به یک متر و نیم بالا آمده و سنگفرش کوچه باعث شده رطوبت به جدارهها و آجرهای این مسجد جهانی آسیب برساند.
او گفت: دو هفته پیش نیز به علت شکستگی لولههای فاضلاب در قسمت ضلع جنوبی مسجد جامع عتیق یک ریزش ایجاد شد که پس از بررسی کارشناسان مشخص شد لوله آب همجوار مسجد ترکیده است که بلافاصله جلسه اضطراری مدیریت بحران مسجد عتیق با حضور نمایندگان استانداری، رئیس آب و فاضلاب، میراثفرهنگی و شهرداری تشکیل شد.
معاون میراثفرهنگی استان اصفهان اعلام کرد: پس از آنکه نمایندگان مدیریت بحران برای حفاظت از مسجد جامع اصفهان در محل حضور پیدا کردند در نخستین مرحله قرار شد بلافاصله لولههای فرسوده اصلاح شوند و پس از آن کف معبر نیز پایین بیاید و همسطح و همطراز با کف مسجد جامع عتیق شود تا از این طریق نسبت به اصلاح لولههای فرسوده فاضلاب که برخی از آنها دستکم ۷۰ سال عمر کردهاند اقدام شود. معاون میراثفرهنگی اصفهان همچنین اعلام کرد: لولههای فاضلاب که دچار فرسودگی شدهاند و رطوبت و نشت آب ایجاد کردند قرار است با همکاری و مشارکت اداره میراثفرهنگی و شهرداری اصفهان اصلاح شوند.
جلسه مدیریت بحران مسجد عتیق اصفهان در حالی برگزار شده است که تَرکهای ضلع شمالی این مسجد تاریخی با بیش از یکهزار سال قدمت، یکی از مهمترین دغدغههای اهالی میراث فرهنگی است. البته مسئولین میراث فرهنگی استان اصفهان معتقدند، ترکها در شرایط پایدار قرار دارند و به صورت مستمر درحال پایش هستند و تا این لحظه تغییر معناداری در آن ها وجود نداشته است، با این حال ترک های موجود بر این بنای تاریخی از نگرانیهای جدی دوستداران و کارشناسان میراثفرهنگی است.
«سید روحالله سیدالعسگری» در خصوص تَرکهای سازهای مسجد جامع عتیق اصفهان نیز اعلام کرد: تَرَکهای موجود در مسجد جامع اصفهان عوامل مختلف داشتند. از سالها قبل برای پایش این ترکها، شاهدهایی نصب شد تا کارشناسان پس از بررسیهای دقیق علت واقعی ترکها را مشخص کنند. اینکه این ترکها در اثر فرونشست ایجاد شدهاند یا دلیل آنها نشتی و رطوبت لولههای فاضلاب بوده بسیار اهمیت دارد.
معاون میراث فرهنگی استان اصفهان گفت: خوشبختانه در گنبدخانه هیچگونه تَرک مشاهده نشده است. اما در شبستان ضلع غربی گنبدخانه یکسری ترک مشاهده شده است که بررسیهای کارشناسانه آن انجام شده و درحالحاضر در شورای فنی استان اصفهان درحال نتیجهگیری برای چگونگی مرمت آنها هستند.
این درحالی است که در این رابطه با اداره کل پایگاههای ملی و جهانی نیز درحال مکاتبه هستیم تا ببینیم چه تدبیری باید در جهت جلوگیری از ترکها و اصلاح آنها اندیشیده شود. این مقام مسئول در اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان به احتمالاتی که سبب سستی خاک در مسجد جامع عتیق اصفهان به عنوان یکی از آثار منحصر به فرد جهانی شده ایران اشاره کرد و گفت: احتمال دادهایم که علت واقعی سست شدن خاک لولههای فرسوده و نشت آب باشد که البته در این خصوص درحال طی کردن مراحل قانونی هستیم. در دو سال گذشته نیز با اداره آب و فاضلاب استان اصفهان برای رفع این مشکل مکاتبات مختلف انجام شده تا نسبت به اصلاح معضل اقدام کنند که متاسفانه تاکنون کاری انجام نشده و اداره میراثفرهنگی نیز از طریق مراجع قضایی در حال پیگیری موضوع است.
او تاکید کرد: با توجه به موقعیت ترک سازه و لولهای که در کوچه جنب مسجد ترکیده است، طبیعتا این اتفاق در رطوبت و ترک مسجد بیتاثیر نبوده و هماکنون اقدامات کارشناسی آن در حال انجام است. به گفته معاون میراث فرهنگی اصفهان، در کنار اقدامات کارشناسی، پایش و مطالعات فرونشست اصفهان در دست انجام است و در سه محور مسجد سید تا میدان نقشجهان تا مسجد جامع عتیق انجام میشود. بررسی علل فرونشست اصفهان همچنین تاثیر زیادی در شناخت علت ترکها و سستی خاک در مهمترین آثار تاریخی اصفهان دارد.
سیدالعسگری همچنین درخصوص آخرین وضعیت پرونده مترو میدان عتیق اصفهان اعلام کرد: مترو هنوز از میدان عتیق عبور نکرده است. اداره کل میراثفرهنگی استان اصفهان درخصوص مترو با شهرداری مکاتباتی انجام داده و شهرداری نیز مطالعات را به ما ارائه کرده است.
معاون میراث فرهنگی استان اصفهان اعلام کرد: مطالعات مترو توسط دانشگاه علم و صنعت انجام و به وزارت میراثفرهنگی ارسال شده است. در نهایت قرار شد پس از ارزیابی نهایی، مطالعات به یونسکو ارسال شود و ارزیاب یونسکو پس از بررسی این سند درخصوص عبور مترو از میدان عتیق اصفهان اعلام نظر کند.
