اولین کسی باش که از اتفاقات مهم، تحلیلها و اخبار فوری باخبر میشه.
تو هم عضو کانال تلگرام ما شو 🔥
حامد آذرگون: توسعه اینترنت از ابتدای دهه۹۰ تاثیر عمیق و گستردهای بر اقتصاد و فرهنگ ایران داشته است. بررسی دادههای مرکز آمار نشان میدهد مصرف اینترنت در طول دهه۹۰ تاکنون حدود ۳۰برابر شده درحالیکه مصرف دیگر کالاها و خدمات فرهنگی و تفریحی، کاهش ۳۵درصدی را تجربه کرده است. افراد مصرف خود را از انواع کتابها، بازیها، سینما و دیگر مراکز و خدمات فرهنگی کاهش دادهاند و همزمان استفاده از اینترنت بسیار افزایش یافته است. به عبارتی اینترنت توانسته است به یک جایگزین فرهنگی و تفریحی برای کالاها و خدمات سنتیتر تبدیل شود. همچنین هزینه اینترنت دو دهک بالای کشور نسبت به هزینه دو دهک پایین، مستمرا کاهش یافته و از ۴۸برابر در سال۱۳۹۲ به ۲.۴برابر در سال۱۴۰۳ رسیده است. مشابه همین روند، هزینه اینترنت خانوار شهری نسبت به خانوار روستایی از ۱۰.۸برابر در سال۱۳۹۲ به ۱.۶برابر در سال۱۴۰۳ رسیده است. بنابراین از یک طرف اینترنت تبدیل به کالای غالب فرهنگی و تفریحی شده و از طرف دیگر شکاف استفاده از آن میان طبقات درآمدی و میان شهر و روستا بهشدت کاهش یافته است. در نتیجه این فرآیند، اختلاف فرهنگی شهر و روستا، و فقیر و غنی کاهش یافته است و علاوه بر ایجاد وابستگی سراسری به اینترنت، یک نوع همگرایی ذهنی نیز در سراسر کشور ایجاد کرده است.
در دادههای مصرف خانوار طی ۱۴سال گذشته یعنی از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳، اینترنت عملا از یک کالای کماهمیت به یک کالای ضروری تبدیل شده است. رشدی که هم از سمت عرضه با گسترش زیرساختها، گوشیهای هوشمند و پلتفرمها اتفاق افتاده و هم از سمت تقاضا با توسعه کسبوکارهای دیجیتال، آموزش، سرگرمی و ارتباطات تغذیه شده و بهتدریج سبد فرهنگی و تفریحی خانوار را بازآرایی کرده است. مصرف اینترنت از ابتدای دهه ۹۰ تاکنون بیش از ۳۰برابر شده است. همزمان، مصرف بسیاری از کالاها و خدمات فرهنگی و تفریحی سنتیتر مثل کتاب، سینما و برخی سرگرمیهای حضوری ۳۵درصد یافته کاهش است. این کاهش صرفا به معنای مصرف کمتر خدمات فرهنگی نیست، بلکه نشانه تغییر شیوه مصرف است. بخشی از خدمات فرهنگی از طریق سرگرمی، یادگیری، تعامل اجتماعی و حتی هویتیابی در بستر اینترنت تامین میشود و اینترنت در این دوره برای طیفی از اقلام فرهنگی و تفریحی نقش جانشین پیدا کرده است.
مشخصه فرهنگی بنیادین در جوامع مدرن و در ایران، وجود تفاوتهای فرهنگی بسیار زیاد میان جوامع شهری و روستایی از یک طرف و طبقات متوسط درآمدی و طبقات پایینتر از طرف دیگر بوده است. اما بررسی آمارهای منتشرشده در مورد مصرف کالاها و خدمات فرهنگی و همچنین مصرف اینترنت نشان میدهد که این اختلاف فرهنگی، از منظر مخارج مربوط به اینترنت و سایر کالاهای فرهنگی، بسیار کاهش یافته است. از طرفی اینترنت تبدیل به یک جانشین برای خدمات فرهنگی سنتیتر شده است و از طرف دیگر شکاف مصرف اینترنت بین خانوار شهری و روستایی و بین طبقات مختلف درآمدی بسیار کاهش یافته است. در سال۱۴۰۳ میانگین هزینههای اینترنت به تنهایی تقریبا برابر با تمام هزینههای فرهنگی و تفریحی دیگر خانوار شده است که به معنای تبدیل اینترنت به کالا و بستر غالب فرهنگی است. موازی با غلبه فرهنگی اینترنت در کل کشور، نسبت مصرف اینترنت خانوار شهری به خانوار روستایی از ۱۰.۸برابر در سال۱۳۹۲ به ۱.۶۴برابر در سال۱۴۰۳ رسیده است. همچنین نسبت مصرف اینترنت دو دهک بالای درآمدی به دو دهک پایین از ۴۸برابر در سال۱۳۹۲ به ۲.۴برابر در سال۱۴۰۳ رسیده است. این آمارها نشان میدهد نوعی همگرایی ذهنی و فرهنگی و برابری فرصتها در دسترسی به خدمات فرهنگی اینترنتی، در ایران رخ داده است.
کلیه حقوق این سایت متعلق به پایگاه خبری تحلیلی اکورسانه بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
