توفیق خدمت به کشور در هر لباس و عرصه ای، موهبتی است که نصیب افراد متعهد و متخصصی می شود که برای سازندگی کشور خود کمر همت بسته و مردانه در عرصههای سازندگی و توسعه زیرساختهایی که مطالبات به حق هموطنان عزیز را به دنبال دارد، تلاش می کنند.این حضور همواره با مشکلات و چالش هایی روبرو است اما از آنجا که این عده به دور از هرگونه حاشیه ای تنها به عمران و آبادانی می اندیشند و خود را بعنوان یک آبادگر وقف سازندگی و خدمت به خلق کرده اند، تمامی ناملایمات و سختی ها را پشت سر گذاشته و کارنامه ای درخشان از خود به جا گذاشته اند.
شرکت آیدین سازان ایریانا از جمله شرکت های پیمانکار برتر و فعال در استان یزد است که باسکانداری مهندس محمدحسن زارعزاده که تجربه فعالیت در عرصههای عمرانی را دارد، خدمات ارزنده و شایسته ای به انجام رسانده است. اجرای پروژه های خاص در بهترین زمان ممکن، ایجاد صدها شغل مستقیم برای هموطنان عزیز و فعالیت بدون حاشیه در کنار حضور مستمر در عرصه های آبادانی، بدون خستگی از مشکلات پیش رو تنها بخشی از اقدامات این شرکت است که باعث شده تا نام این شرکت در فهرست برترین شرکتهای پیمانکاری قرار گیرد.
حضور متعهدانه در کنار تخصص مثال زدنی نام شرکت آیدین سازان ایریانا را به قدری پرآوازه کرده که مسوولان استان این شرکت را به عنوان بازوان اجرایی خود پذیرفته و اجرای پروژه های ملی را با خاطری آسوده به دست آنها می سپارند .
برای آشنایی بیشتر با چگونگی عملکرد شرکت آیدین سازان ایریانا گفت و گوی اکورسانه با مهندس محمدحسن زارعزاده مدیرعامل این مجموعه توانمند و متعهد از منظر نگاهتان می گذرد.
تاریخچه تأسیس شرکت
مهندس زارعزاده در پاسخ به نخستین پرسش ما درباره تاریخچه شرکت، چنین گفت:«شرکت آیدین سازان ایریانا از سال ۱۳۷۷ فعالیت خود را آغاز کرد. آن زمان خودمان شرکت را ثبت کردیم و به صورت جدی وارد عرصه پیمانکاری شدیم. اکنون بیش از ۲۷ سال است که در این حوزه حضور مستمر داریم.وی افزود: این سابقه طولانی نشان میدهد که ما تنها یک پیمانکار معمولی نیستیم، بلکه شرکتی هستیم که فراز و نشیبهای فراوانی را پشت سر گذاشته و با وجود تمام دشواریها همچنان در خط مقدم خدمترسانی ایستادهایم.
وی همچنین اشاره کرد که در این سالها شرکت با تجربهاندوزی در پروژههای مختلف توانسته اعتماد کارفرمایان و دستگاههای اجرایی را جلب کند. بیش از دو دهه فعالیت به ما یاد داده که پیمانکاری فقط یک قرارداد مالی نیست؛ بلکه مسئولیتی اجتماعی و تعهدی اخلاقی است در برابر مردم و سرزمینی که در آن زندگی میکنیم.
همکاری با ارگانها و نهادهای مختلف
در ادامه گفتگو، درباره حوزههای فعالیت و همکاریهای شرکت پرسیدیم.مهندس زارعزاده توضیح داد: شرکت ما در زمینه آبرسانی، احداث مخازن، راهسازی و ساختمان فعالیت دارد. به عبارت دیگر، ما دارای گریدهای معتبر در رشتههای آب، راه و ابنیه هستیم. گرید سه و چهار برای آب، و گرید پنج برای راه و ابنیه. وی افزود: در طول این سالها با نهادها و دستگاههای مختلف همکاری کردهایم؛ از جمله اداره کل راه و شهرسازی، اداره کل راهداری، سازمان نوسازی مدارس، شرکت آب و فاضلاب استان، و شرکت شهرکهای صنعتی استان یزد.وی اضافه کرد: هر همکاری برای ما تجربهای تازه بوده است. کار با راه و شهرسازی به ما امکان داد تا در پروژههای زیرساختی راه و جاده نقش داشته باشیم. همکاری با نوسازی مدارس باعث شد سهمی در آیندهسازی فرزندان این سرزمین داشته باشیم. و البته کار با آب و فاضلاب، یکی از اصلیترین بخشهای فعالیت ماست، چرا که موضوع آب در یزد حیاتی و استراتژیک است.
پروژههای اجرا شده در استان
یکی از مهمترین پرسشها، تعداد پروژههای اجرا شده بود.مهندس زارعزاده با لبخندی از رضایت گفت: حدود ۱۲۰ پروژه کوچک و بزرگ تاکنون به بهرهبرداری رساندهایم. در میان آنها، شاخصترین پروژه مربوط به احداث مخازن ذخیره آب است که همچنان نیز در حال اجراست. وی افزود: یکی دیگر از پروژههای مهم ما، راهسازی محور ابرکوه به طول ده کیلومتر بود که در سال ۱۳۸۹ به پایان رسید. این پروژه نقش مهمی در تسهیل رفتوآمد و توسعه منطقه داشت.
وی همچنین تأکید کرد: اگرچه شرکت در حوزههای مختلفی تجربه دارد، اما در سالهای اخیر تمرکز اصلی ما بر پروژههای آبی بوده است. با توجه به شرایط خاص اقلیمی یزد، کار در این بخش نهتنها یک پروژه عمرانی، بلکه یک خدمت حیاتی به مردم است.
پروژههای در دست اجرا
در ادامه، درباره پروژههای جاری شرکت پرسیدیم.مدیرعامل شرکت آیدینسازان ایریانا توضیح داد:«هماکنون ۶ پروژه در دست اجرا داریم که پنج تای آنها مربوط به آب و فاضلاب است. از جمله:احداث مخزن ۱۵ هزار مترمکعبی قدیر یزد که ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و بهزودی به بهرهبرداری میرسد.احداث مخزن ۱۰ هزار مترمکعبی دوربید یزد با ۸۰ درصد پیشرفت.پروژه لولهگذاری و احداث مخازن مزارع شور یزد که تازه آغاز شده و حدود ۱۵ درصد پیشرفت دارد.تکمیل مدرسه محبوبیان مهریز با ۱۲ کلاس که اسکلت آن تحویل شده و اکنون ۸۵ درصد پیشرفت دارد.وی افزود: این پروژهها هرکدام نقش مهمی در بهبود زیرساختهای استان دارند. مثلاً مخزن قدیر و دوربید به تأمین و ذخیرهسازی آب شرب یزد کمک بزرگی میکنند و در شرایط خشکسالی و کمآبی نقش حیاتی خواهند داشت.
اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم در پروژهها
وقتی از مهندس زارعزاده درباره میزان اشتغالزایی پروژهها پرسیدیم، وی گفت: در هر پروژه بهصورت مستقیم دهها نفر و بهصورت غیرمستقیم صدها نفر درگیر کار میشوند. مثلاً در پروژههای بزرگ مخزنسازی، علاوه بر کارگران و تکنسینها، رانندگان ماشینآلات، تأمینکنندگان مصالح، مهندسان ناظر و حتی کسبوکارهای محلی نیز از این فعالیتها منتفع میشوند.وی افزود: هر پیمانکار در واقع یک موتور محرک اقتصادی است. وقتی ما پروژهای را شروع میکنیم، بازار آهن، سیمان، شن و ماسه، ابزارآلات و حتی رستورانها و فروشگاههای کوچک اطراف کارگاهها هم رونق میگیرد.او همچنین اشاره کرد: یکی از افتخارات ما این است که توانستهایم برای جوانان یزدی فرصتهای شغلی ایجاد کنیم. اگرچه گاهی کمبود نیرو وجود دارد، اما همواره سعی کردهایم از ظرفیتهای بومی استفاده کنیم تا هم اشتغال پایدار باشد و هم تخصص در منطقه ارتقا یابد.
ماشینآلات و تجهیزات عمرانی
در پاسخ به این سؤال که آیا ماشینآلات شرکت ملکی است یا استیجاری، مهندس زارعزاده توضیح داد: بخشی از ماشینآلات ما تملکی است و بخشی نیز استیجاری. در مجموع دو دستگاه کامیون و یک دستگاه میکسر در اختیار داریم. بسته به نوع پروژه و حجم کار، گاهی ماشینآلات سنگینتر را بهصورت استیجاری وارد کار میکنیم.وی افزود: این سیاست ترکیبی، به ما انعطافپذیری بیشتری میدهد. زیرا نگهداری از ماشینآلات سنگین هزینههای زیادی دارد و در صورت خواب پروژه، عملاً سرمایه راکد میماند. اما وقتی نیاز فوری وجود داشته باشد، ماشینآلات ملکی کمک میکنند تا کار بدون تأخیر پیش برود.
روند پیشرفت پروژهها و بهرهبرداری
از مدیرعامل پرسیدیم با توجه به شرایط تورم و افزایش قیمتها، پروژهها چگونه پیش میروند. وی پاسخ داد: خوشبختانه برخی پروژهها به مراحل پایانی نزدیک شدهاند. مثلاً مخزن قدیر ظرف یک ماه آینده افتتاح خواهد شد و مخزن دوربید نیز احتمالاً ظرف دو ماه آینده آماده بهرهبرداری است. این پروژهها بخشهای مهمی از شهر یزد و روستاهای اطراف را پوشش خواهند داد.
وی افزود: «با همت مدیران آب و فاضلاب استان بهویژه مهندس علمدار و در سالهای گذشته مهندس ریاضتی، گامهای بزرگی برداشته شد. پیشتر ظرفیت مخازن ذخیره استان حدود ۱۱۰ هزار مترمکعب بود، اما طی سه چهار سال اخیر نزدیک به ۱۷۰ هزار مترمکعب به آن افزوده شده است. سهم ما در این میان حدود ۲۰ هزار مترمکعب بوده که افتخار بزرگی محسوب میشود.
وی همچنین اشاره کرد: در شرایط بحرانی آب، هر مترمکعب ذخیرهسازی اهمیت دارد. مخازنی که امروز ساخته میشود، فردا به هنگام خشکسالی یا افزایش مصرف، جان هزاران شهروند را نجات خواهد داد.
وضعیت تخصیص اعتبارات و مشکلات مالی
بحث اعتبارات همیشه از مهمترین دغدغههای پیمانکاران است. مهندس زارعزاده با نگاهی جدی توضیح داد: ما هم اعتبارات نقدی دریافت کردهایم و هم اوراق، اما تقریباً هیچوقت به موقع نبوده است. همواره با تأخیرهای طولانی مواجه بودهایم.
وی افزود: مشکل اصلی پیمانکاران همین است؛ کاهش ارزش پول. وقتی پروژهای را شروع میکنیم، بر اساس قیمت روز برنامهریزی میکنیم، اما وقتی مطالبات یک یا دو سال بعد پرداخت میشود، ارزش آن عملاً نصف یا حتی کمتر شده است.
وی تأکید کرد: پیمانکار باید بتواند هزینهها را در زمان مناسب تأمین کند تا پروژه متوقف نشود. اما وقتی منابع مالی دیر میرسند، پروژهها یا کند میشوند یا پیمانکار مجبور میشود با قرض و وام ادامه دهد. این وضعیت فرساینده است.
تعدیلها و شاخصهای سازمان مدیریت
درباره تعدیلهای قیمتی و شاخصهای سازمان مدیریت، مدیرعامل شرکت چنین گفت: در یکی دو سال اخیر، وضعیت نسبتاً بهتر بوده است. حدود هفتاد تا هشتاد درصد افزایش قیمتها پوشش داده شده است. شاخصهای سهماهه پایانی سال گذشته خوب بود و بخشی از فشارها را جبران کرد. اما همچنان نمیتواند پاسخگوی همه خسارتها باشد. وی افزود: مشکل اصلی اینجاست که حتی اگر شاخصها مناسب باشند، باز هم تأخیر در پرداخت باعث میشود که پیمانکار زیان ببیند. در واقع افزایش قیمتها جبران میشود، اما ارزش پولی که یک سال بعد پرداخت میشود، دیگر همان نیست.
مشکلات اساسی پیمانکاران؛ قوانین و بخشنامههای قدیمی
در این بخش، مهندس زارعزاده با لحنی انتقادی گفت: یکی از بزرگترین مشکلات ما، قدیمی بودن بسیاری از قوانین و بخشنامههاست. بسیاری از آییننامهها مربوط به سی یا چهل سال پیش است و با شرایط امروز هیچ همخوانی ندارد.
وی افزود: برای مثال، امور پیمان بیش از ده سال است در حال بازنگری است اما هنوز ابلاغ نشده. بخشنامههای مرتبط با تضمینها ناقص است، دستورالعملهای جدید بهموقع نمیآید و آخرین ورژن برخی بخشنامهها حتی به سال ۱۳۷۸ برمیگردد. در حالی که شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور دگرگون شده است.
وی همچنین اشاره کرد: سازمانهای مالیاتی و تأمین اجتماعی نیز مشکلات مضاعفی ایجاد میکنند. آنها بدون درک درست از شرایط پیمانکاری، جریمههای سنگین اعمال میکنند و حسابها را بلوکه میسازند. کوچکترین همکاری وجود ندارد. حتی زمانی که مفاصاحساب گرفتهایم، دوباره اجرائیه صادر میکنند که واقعاً عجیب است.
بحران نیروی کار و مشکل اتباع
یکی از موضوعات مهم، کمبود نیروی کار است.مدیرعامل شرکت توضیح داد: در گذشته تعداد زیادی نیروی کارگری در اختیار داشتیم، اما به دلیل شرایط اقتصادی و تغییر قوانین مربوط به اتباع خارجی، اکنون با کمبود شدید نیرو مواجه هستیم. این مسئله پروژهها را با چالش جدی روبهرو کرده است. وی افزود: یزد به اندازه کافی نیروی کار ماهر ندارد. بسیاری از اتباع که بخش مهمی از نیروی انسانی پروژهها بودند، به دلایل مختلف دیگر حضور ندارند و جایگزین کردن آنها کار سادهای نیست. نتیجه آن، کاهش سرعت پروژهها و افزایش هزینههاست.
نوسانات قیمت مصالح و تأثیر تحریمها
در مورد وضعیت مصالح ساختمانی، مهندس زارعزاده با نگرانی گفت: قیمت مصالح در حال افزایش مداوم است. تحریمها باعث شده دسترسی به برخی تجهیزات سختتر شود و در نتیجه قیمتها بالا برود. حتی خرید سیمان و فولاد با مشکلاتی همراه است. اکنون قیمت سیمان به حدود دو میلیون تومان در هر تن رسیده است. وی افزود: قطعیهای مکرر برق و آب نیز مشکلات دیگری ایجاد میکنند. وقتی کارخانههای تولیدی قادر به فعالیت کامل نباشند، زنجیره تأمین مصالح دچار اختلال میشود و پیمانکاران اولین قربانی این شرایط هستند.
تجربه راهسازی و تغییر مسیر به سمت پروژههای آبی
از وی درباره تجربه راهسازی پرسیدیم و توضیح داد: ، ما در زمینه راهسازی هم فعالیت داشتیم. اما در سالهای اخیر تمرکزمان بیشتر روی پروژههای آبی بوده است. قراردادهایی با راهداری داشتیم که به پایان رسید، اما با توجه به اهمیت بحران آب در یزد، تصمیم گرفتیم انرژی اصلی خود را صرف احداث مخازن و تأسیسات آبرسانی کنیم.
فعالیت در سایر استانها
در خصوص حضور در پروژههای خارج از یزد، وی گفتما فقط در استان یزد فعالیت میکنیم. دلیل آن هم شرایط خاص است. گسترش کار به استانهای دیگر نیازمند سرمایه و امکانات بیشتری است که فعلاً در اختیار نداریم. ترجیح میدهیم در همین استان به بهترین شکل کار کنیم.»
درخواستها از دولت چهاردهم
یکی از بخشهای مهم گفتگو، درخواستها از دولت بود.مهندس زارعزاده تأکید کرد: پیمانکاران بازوان اجرایی دولت هستند. ما همیشه در خط مقدم بودهایم و پروژههای عمرانی را بهرغم همه سختیها به سرانجام رساندهایم. اما متأسفانه مطالبات سنگینی بر دوش پیمانکاران است و در بخشهای مختلف با مشکلات زیادی روبهرو هستیم.
وی افزود: تقاضای ما این است که دولت همراهی بیشتری با پیمانکاران داشته باشد، بهویژه در حوزههای دارایی و تأمین اجتماعی. وقتی چکها برگشت میخورند یا پروژهها به دلیل کمبود اعتبار متوقف میشوند، فشار سنگینی به پیمانکار وارد میآید.
او همچنین اشاره کرد: اوراق و اسناد خزانه اسلامی، اگرچه ابزاری برای پرداخت هستند، اما عملاً پاسخگو نیستند. پیمانکار نمیتواند دو سال صبر کند تا طلب خود را دریافت کند. باید راهکاری پیدا شود که نقدینگی سریعتر در اختیار پیمانکاران قرار گیرد. خوشبختانه اوراق مرابحه شرایط بهتری دارد، اما باز هم کافی نیست.
نگاه اجتماعی کارفرمایان
از وی درباره همراهی کارفرمایان پرسیدیم و پاسخ داد: خوشبختانه ما با کارفرمایانی کار کردهایم که نگاه حمایتی داشتهاند. مثلاً مهندس علمدار مدیرعامل آب و فاضلاب استان، همواره حتی خارج از ساعات اداری پیگیر مشکلات بوده و تلاش کرده موانع را برطرف کند. این همراهیها ارزشمند است و باعث دلگرمی پیمانکاران میشود.
سخن پایانی
در پایان گفتگو، مهندس زارعزاده گفت: پیمانکاری تنها یک شغل نیست، بلکه خدمتی است به مردم و آینده این سرزمین. ما امیدواریم مسئولان با درک بهتر شرایط پیمانکاران، قوانین را بهروز کنند، اعتبارات را به موقع تخصیص دهند و موانع غیرضروری را برطرف سازند. اگر این اتفاق بیفتد، قطعاً پروژههای عمرانی با سرعت و کیفیت بیشتری اجرا خواهند شد و کشور در مسیر توسعه پایدار قرار خواهد گرفت. در خاتمه وظیفه می دانم از تمامی مسئولان کشوری و استانی که دغدغه خدمت به مردم عزیزمان را دارند قدردانی ویژه ای داشته باشم و همچنین تشکر صمیمانه ای دارم از همکاران شریف و پرتلاش خود در شرکت که متعهدانه ما را در اجرای پروژه ها یاری می نمایند .
